Filosofie

De filosofie achter Maaike’s Ecologische Natuurwinkel is het gemakkelijkste aan te sluiten bij die van de ‘transitiebeweging’.
Hier even de definitie van ‘transitie’ volgens Wikipedia, omdat ik het niet beter kan uitleggen:

Een transitie is een structurele verandering die het resultaat is van op elkaar inwerkende en elkaar versterkende ontwikkelingen op het gebied van bijvoorbeeld economie, cultuur, technologie, instituties en natuur en milieu.

 Verleden

Een bekende transitie uit het verleden was de transitie van steenkool naar aardgas als belangrijkste energiedrager. Dit vergde systeeminnovaties voor aardgaswinning en distributie, woningbouw en de ontwikkeling van (huishoudelijke) apparatuur. Destijds leek het onvoorstelbaar dat steenkool niet langer gebruikt zou worden en dat aardgas de toekomst zou worden. Andere transities waren de overgang van een industriële economie naar een diensteneconomie, en de demografische transitie van een hoog naar een laag sterfte- en geboortecijfer in West-Europa tussen 1750 en 1960.

Heden en toekomst

In de huidige maatschappij worstelen diverse sectoren en domeinen – landbouw, verkeer en vervoer, waterbeheer, energievoorziening, bouwsector en gezondheidszorg – met hardnekkige, langslepende problemen van ‘onduurzaamheid‘ die alleen door middel van transities op te lossen lijken te zijn. Voor het bewerkstelligen van die transities zijn tal van samenhangende ‘systeeminnovaties‘ nodig: vernieuwingen op het niveau van technologieën, regels en organisatievormen. Transities duren vaak lang, tot zelfs meerdere generaties, en vergen de steun en inzet van bedrijven, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en burgers, als onderdelen van maatschappelijke netwerken. De afgelopen jaren is men zowel wetenschappelijk als in het beleid druk bezig met het experimenten met nieuwe vormen van sturing speciaal gericht op deze transities naar duurzaamheid, onder de noemer transitiemanagement. Ook vanuit de maatschappij worden diverse initiatieven ontplooid. Voorbeelden daarvan zijn de lokale gemeenschappen die onder de noemer van Transitiestad (Transition town) zelf aan de slag gaan om hun manier van wonen, werken en leven duurzamer te maken.

Termijn

Omdat transities structurele veranderingen zijn die een grote impact op de samenleving hebben, veronderstellen ze ook de nodige tijd om die verandering te kunnen laten plaatsvinden. Als die tijd niet beschikbaar is, en de verandering dus op korte tijd moet plaatsvinden, dan gaat ze gepaard met grote overgangsmoeilijkheden. We spreken dan eerder over een revolutie. Hopkins spreekt daarom over de nood om de verandering tijdig voor te bereiden. Hij stelt dat de maatschappij de keuze heeft om kiezen voor een transitie, waarbij de samenleving zich gedurende 1 à 2 decennia voorbereidt op een toekomst met bijvoorbeeld minder energievoorzieningen. Indien we ons hierop niet voorbereiden, en de transitie haar tijd dus niet gunnen, zal er eerder sprake zijn van een revolutie. De verandering wordt dan op een niet-comfortabele en vaak gewelddadige wijze door externe factoren opgedrongen.

Tot zover Wikipedia…

Ik geloof hier enorm in: het voorbereiden op de komende veranderingen op deze aarde om ervoor te zorgen dat het voor iederéén leuk is, wordt en blijft.
Een aantal van die zaken zoals de aardolie die op zal geraken, de groeiende wereldbevolking en de klimaatverandering zijn best wel angstaanjagend, vooral omdat je als individu het gevoel hebt dat je zo weinig kan doen. Zo weinig zelfs dat het niet lijkt uit te maken. En als je enkel naar jouw deeltje kijkt is dat ook zo, maar toch is dit de enige oplossing : iedereen kan klein beetje verantwoordelijkheid nemen en al die beetjes samen zijn de oplossing.
Die oplossing wil trouwens niet zeggen ‘terug naar hoe het was’. We kunnen de aardoliereserves niet terug aanvullen, de klimaatverandering is waarschijnlijk onomkeerbaar en volledig stoppen met kindjes maken is ook geen oplossing. We moeten verder vanaf hier, rekening houden met wat we kunnen voorspellen voor de toekomst en leren uit de fouten uit het verleden.

Je kan het gevoel krijgen van ‘ik kan hier wel spaarlampjes indraaien en de verwarming een graadje lager zetten maar die grote bedrijven zijn de grote energieverbruikers en de politiek hinkt mateloos achterop met haar maatregels.
Wat de politiek betreft is onze inbreng inderdaad wat teleurstellend, om de paar jaar een keertje mogen stemmen op vage beleidsplannen (toch doen trouwens wat mij betreft, alle beetjes helpen) maar wat die bedrijven betreft kan je iedere dag stemmen. Eender welk bedrijf werkt uiteindelijk direct of indirect alleen maar voor ons. Als wij beslissen hun product niet te kopen moeten ze veranderen of sluiten. In onze rol als consument ligt een heel belangrijke individuele mogelijkheid om verandering te bewerkstelligen.

Daarom wil ik in mijn winkel producten aanbieden die volgens mij passen in deze ‘transitie’.
Deze producten zijn nog lang niet perfect maar het zijn de best mogelijke en we blijven verbeteren. Dus als het goed is zal je mijn assortiment regelmatig zien veranderen naar producten die nog beter in dit plaatje passen.

Wat betekent dit nu concreet:

De producten zijn zo veel mogelijk biologisch geteeld : geen (aardoliegebaseerde) kunstmest, pesticiden…, minder milieuvervuiling, aandacht voor biodiversiteit…
Zo lokaal mogelijk geproduceerd : de belangrijkste manier om de werkgelegenheid te stimuleren is producten kopen die hier geproduceerd zijn. In Europa heb je toch een zekere zekerheid van goede arbeidsvoorwaarden en voor producten van buiten Europa ga ik voor Fair Trade. En niet te vergeten, transport : het is niet alleen vervuilend maar wordt door de schaarser wordende aardolie ook steeds duurder. We kunnen al maar vast beginnen wennen aan een wereld met minder transport. Concreet wil dat zeggen dat ik zeker voor de verse producten (gekoeld transport) zoveel mogelijk Belgisch en niet ‘buiten-europees’ kies. Voor de droge producten geldt hetzelfde maar daar moet ik vaker buiten de landsgrenzen gaan zoeken omdat het hier niet groeit of geproduceerd wordt maar ook daar wordt vliegtuigtransport vermeden.
Naast ecologische voeding, verzorging en onderhoudsproducten heb ik speciale aandacht voor een aantal nog relatief onbekende producten die zeer goed in de ‘transitie’ passen, met name alternatieven voor dagelijkse wegwerpproducten : luiers, dameshygiëne… Dit zijn echt fantastische producten die dringend meer aandacht verdienen.

Als je meer wil weten over hoe je kan ‘meedoen’ met de ‘transitie’ is het boek ‘Groeten uit Transitië’ een echte aanrader! Het heeft mij dat laatste duwtje in de rug gegeven om mijn winkel te beginnen. Eva Peeters, co-auteur van dit boek schreef ook deze zeer inspirerende blog.

Ik geloof ook dat we niet moeten wachten op de politiek, bedrijven, of eender wie om aan die transitie te beginnen. Het moet van ons komen en het internet is een goede middel om ons te inspireren en te organiseren. Zoek maar eens naar pagina’s over Tansitiesteden of Transitiontowns, of Deurne Deelt…

Meer berichten over transitie en ‘de filosofie’ vind je onder de rubriek ‘transitie’ in de rechterkant van deze pagina.

5 reacties op Filosofie

  1. Alexander zegt:

    Formidabel, Maaike !
    Dik mee eens.
    Go for it !
    Maar : wees voorbereid op tegenslagen en tegenkantingen.
    When everything seems to going against you, remember that the airplane takes off against the wind, not with it. Henry Ford.
    Alexander

  2. mia grijp zegt:

    Heel veel succes Maaike, wij komen zeker langs

  3. Juliette zegt:

    Waauw, Maaike! Ik hoop dat er ook zo’n winkel komt in Oostende. Hier hebben we een aantal biowinkels, maar daar is bijna alles verpakt (en duur).

  4. Juliette zegt:

    En waarom praten ze in de pers enkel over Content in Leuven, Robuust in Antwerpen en Ohne in Gent?

    • maaikesecobuurtwinkel zegt:

      tja, ik ben niet volledig zero waste hé, dat is niet zo sensationeel. Ik ben maar een ‘gewone’ winkel die probeert de transitie te maken naar een eerlijker manier van handel drijven. Een transitie is een overgang. Niet iedereen is klaar om ineens zero waste, bio, vegetarisch… te gaan. Ik probeer iets te bieden wat mensen herkennen en waar ze zich op hun gemak bij voelen vandaar de naam ecologische buurtwinkel ipv biowinkel en zowel verpakte als onverpakte spullen met aandacht voor de prijs. Al mag je niet uit het oog verliezen dat het niet zozeer bio of fair trade is dat duur is maar de rest die goedkoop is. En hopelijk ben ik wel zero waste binnen 15 jaar ofzo 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s